एजेन्सी, ८ भदौ । रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले अफगानिस्तान तालिवानको नियन्त्रणमा आएपछि इस्लामिक अतिवादीलाई किनारा लगाउने रणनीति खुलाएका छन् । उनले पूर्व सोभियत संघका केही देशका नेताहरुसँग भर्चुअल सम्मेलनमार्फत् अतिवादी इस्लाम फैलिएर अशान्ति मच्चिनसक्ने खतरातर्फ सचेत हुनुपर्नेमा समेत जोड दिएका छन् ।
सोमबार कलेक्टिम सेक्युरिटी ट्रिटी अर्गनाइजेशन सीएसटीओलाई सम्बोधन गर्दै पुटिनले तालिवानले अफगानिस्तान कब्जा गरेपछि इस्लामिक अतिवादीहरुलाई किनारा लगाउनुपर्ने बताएकोे विषय क्रेमलिनले सार्वजनिक गरेको छ । सीएसटीओको आकस्मिक सम्मेलनमा अफगानिस्तानसँग सीमा जोडिएका ताजिकिस्तानका अलावा काजकस्तान, किर्गिजस्तान, आर्मेनिया र बेलारुसका नेताहरु सहभागी थिए ।
रुस अतिवादी इस्लामिक संगठन आइसिलप्रति गम्भीर देखिएको छ । आइसिल शक्तिशाली बन्नसक्ने चिन्ता देखिन्छ । विगतमा इस्लामिक अतिवादीहरुसँग रुसले चेचेनियालगायतका क्षेत्रमा चुनौती भोगेको थियो । मस्कोसम्म आतंकवादी हमलाहरु भएका थिए ।
अहिले आइसिल अफगानिस्तानमा जरा गाडिरहेको छ । उनीहरु अफगानिस्तानभर तालिवान जसरी फैलन सक्ने खतरा छ । यसकारण पनि पूर्वी सोभियत संघबाट टुक्रिएर बनेका देशहरु र रुससहितका ६ राष्ट्रका नेताले छलफल गरेका छन् ।
तालिवानले पन्जसिर उपत्यकालाई घेरा हालेपछि पुटिनको अभिव्यक्ति क्रेमलिनमार्फत् आएको हो । अफगानिस्तानका ३४ प्रान्तमध्ये पन्जसिर मात्र तालिवानको नियन्त्रण बाहिर छ । त्यहाँ तालिवान विरोधीहरु जम्मा भएका छन् । जसमा आफैलाई अफगानिस्तानको राष्ट्रपति घोषणा गर्ने हालका उपराष्ट्रपति अमरुल्लाह सलेह, तालिवानले सन् २००१ मा हत्या गरेका युद्धसरदार अहमद साह मसुदका छोरा अहमद मसुद समेत छन् ।
यसैगरी, पुटिनले अफगानिस्तानको छिमेकी देशहरुमा शरणार्थीको भेषमा आतंकवादी पस्न सक्ने विषय समेत उठाएका छन् । उनले मध्य एशियाको शान्ति खलबलिनेमा चासो देखाएका छन् । मध्य एशियाका पूर्वी सोभियत राष्ट्रहरुमा अफगानिस्तानको घटनाले नकारात्मक प्रभाव परेमा रुसलाई असर पर्नेमा पुटिन सतर्क भएका हुन् ।
२०औं शताब्दीमा सोभियत संघले अफगानिस्तानमा प्रभाव मात्र बनाएको थिएन सैनिक हस्तक्षेप गरेर आफू अनुकूलको सत्ता चलाएको थियो । तर, मुजाहिद्दीनले शक्ति सञ्चय गरी सोभियत फौजलाई रुसबाट फर्कन वाध्य पारेका थिए । अफगानिस्तानको घटनाले रुसलाई लामो समय असर पारेको थियो । यसपटक पनि मध्य एशियाली देशहरुमा पर्नसक्ने प्रभावले पुटिन चिन्तित देखिएका हुन् ।
