काठमाडौं । आज देशभर जेनजी सहिद दिवस मनाइँदै छ। गत वर्ष भदौ २३ गतेदेखि सुरु भएको जेनजी आन्दोलनका क्रममा ज्यान गुमाएका युवाहरूको सम्झना तथा सम्मानमा सरकारले आज सार्वजनिक बिदासमेत दिएको छ। भ्रष्टाचारको अन्त्य, सुशासन, रोजगारी, अवसर र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताजस्ता विषय उठाउँदै सुरु भएको युवापुस्ताको आन्दोलन केही दिनमै देशव्यापी बनेको थियो। आन्दोलनका क्रममा भएको मानवीय क्षतिले मुलुकको राजनीतिक तथा सामाजिक जीवनमा गहिरो प्रभाव पारेको थियो।
गत वर्ष भदौ २३ गते काठमाडौंसहित देशका विभिन्न स्थानमा जेनजी पुस्ताका युवाहरू ठूलो संख्यामा सडकमा उत्रिएका थिए। सामाजिक सञ्जालमाथिको प्रतिबन्ध, भ्रष्टाचार र राजनीतिक नेतृत्वप्रतिको असन्तुष्टिलगायत विषयले आन्दोलनलाई थप उग्र बनाएको थियो। प्रदर्शनका क्रममा सुरक्षाकर्मी र आन्दोलनकारीबीच तनाव बढ्दा काठमाडाैंका विभिन्न क्षेत्रमा झडप, तोडफोड र आगजनीका घटना भएका थिए। घटनामा ठूलो संख्यामा युवा घाइते भएका थिए भने कतिपयले ज्यान गुमाएका थिए।
आन्दोलनको प्रभाव सडकमा मात्र सीमित रहेन। तत्कालीन राजनीतिक व्यवस्थामाथि नै गम्भीर प्रश्न उठाउँदै युवाहरूले नेतृत्व परिवर्तन र राज्य सञ्चालनको शैलीमा व्यापक सुधारको माग अघि सारे। आन्दोलन चर्किँदै जाँदा सत्ता र राजनीतिक समीकरणमा समेत ठूलो परिवर्तन आयो। त्यस समयका घटनाक्रमले नेपालको राजनीतिमा नयाँ बहस सिर्जना गर्नुका साथै परम्परागत राजनीतिक दल तथा नेतृत्वप्रति युवापुस्ताको असन्तुष्टि कति गहिरो रहेछ भन्ने देखाएको थियो।
एक वर्षपछि पनि जेनजी आन्दोलनका क्रममा ज्यान गुमाएका युवाको योगदान र उनीहरूले उठाएका सवाल राजनीतिक बहसको केन्द्रमा छन्। सहिद परिवारले न्याय, उचित क्षतिपूर्ति र घटनाको निष्पक्ष छानबिनको माग गर्दै आएका छन्। आन्दोलनमा सहभागी युवाहरूले भने सहिदको बलिदानलाई केवल स्मरणमा सीमित नराखी उनीहरूले उठाएका सुशासन, पारदर्शिता, रोजगारी र जवाफदेहिताका मुद्दालाई व्यवहारमै कार्यान्वयन गर्नुपर्ने बताउँदै आएका छन्।
आजको जेनजी सहिद दिवसले गत वर्षको आन्दोलन र त्यसक्रममा भएको मानवीय क्षतिलाई पुनः स्मरण गराएको छ। दिवसका अवसरमा विभिन्न स्थानमा श्रद्धाञ्जली तथा स्मृति कार्यक्रम आयोजना भइरहेका छन्। एक वर्षअघि सडकमा सुनिएको युवापुस्ताको आवाजले मुलुकको राजनीतिमा ल्याएको परिवर्तनलाई संस्थागत गर्दै आन्दोलनका क्रममा उठेका जायज माग सम्बोधन गर्नु नै सहिदप्रति सच्चा सम्मान हुने देखिन्छ।
