काठमाडौं । भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि बुधबार साँझसम्म ११ हजार ९९३ जनाको उद्धार गरिएको छ भने ४ हजार २१६ जना अझै सम्पर्कविहीन रहेको राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले जनाएको छ। बाढीबाट ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति भएपछि उद्धार, राहत वितरण र सम्पर्कविहीनको खोजीलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाइएको छ।
प्राधिकरणका प्रवक्ता शान्ति महतका अनुसार बाढी प्रभावित क्षेत्रमा नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका गरी २१ हजार ३१४ सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ। जसमा नेपाल प्रहरीका ७ हजार ९१२, नेपाली सेनाका ९ हजार १९९ र सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका ४ हजार २०३ जना सुरक्षाकर्मी रहेका छन्। उनीहरूले नदी किनार, बाढी प्रभावित बस्ती, सडक तथा पहिरो प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धार गरिरहेका छन्। सडक तथा अन्य भौतिक संरचना क्षतिग्रस्त भएका कारण कतिपय स्थानमा उद्धार र खोजी कार्य चुनौतीपूर्ण बनेको प्राधिकरणले जनाएको छ।
बाढीमा परी हालसम्म १ हजार २०४ जनाको मृत्यु भएको छ। प्राधिकरणका अनुसार रसुवामा ११५, नुवाकोटमा १५५, धादिङमा ६०, गोरखामा ६९, नवलपरासी पूर्वमा २१७, नवलपरासी पश्चिममा २०२, तनहुँमा ३८ र चितवनमा ३४८ जनाको शव फेला परेको छ। प्रभावित जिल्लामा सम्पर्कविहीनको खोजीलाई तीव्र पारिएको छ भने बाढी प्रभावित नागरिकका लागि खाद्यान्न, गैरखाद्य सामग्री, औषधि तथा स्वास्थ्य सामग्री पुर्याउने कार्य पनि जारी छ।
विपद्को समयमा नेपाली सेनाले हवाई उद्धारलाई समेत उच्च प्राथमिकता दिएको छ। सेनाले हालसम्म ६९० पटक हवाई उडान गरी ४ हजार ९१ नेपाली र २७३ विदेशी नागरिकको उद्धार गरेको छ। बुधबार मात्रै ८० वटा हवाई उडान गरिएको प्राधिकरणले जनाएको छ। निजी क्षेत्रबाट समेत २९ वटा हवाई उडानमार्फत उद्धार तथा राहत कार्यमा सहयोग भइरहेको छ। विशेषगरी सडक सम्पर्कविच्छेद भएका तथा दुर्गम क्षेत्रमा हवाई माध्यमबाट नागरिकको उद्धार र राहत सामग्री ढुवानी भइरहेको छ।
प्राधिकरणको विवरणअनुसार बाढीपछि नेपाली सेनाका ४५, नेपाल प्रहरीका २५ र सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका १३ जना पनि सम्पर्कविहीन छन्। त्यस्तै, भन्सार कार्यालयका १४, अध्यागमन कार्यालयका तीन, रसुवाबाट करिब ८६५, नुवाकोटबाट १ हजार ५५८, विदेशी नागरिक ५८३ तथा पर्यटकसँग गएका १६४ नेपाली सम्पर्कविहीन रहेको विवरणमा उल्लेख छ। जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत करिब ९०० जना, लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जका तीन, क्वारेन्टिन कार्यालयका तीन, जनप्रतिनिधि सात, स्थानीय तह वा मातहतका कर्मचारी ३२ तथा निजी विद्यालयका एक जना पनि सम्पर्कविहीन रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ।
बाढीबाट प्रभावित नागरिकको उद्धार, राहत, स्वास्थ्य सेवा र पुनःस्थापनाका लागि राज्यका सुरक्षा निकाय, स्थानीय तह तथा विभिन्न सरकारी तथा गैरसरकारी निकाय निरन्तर सक्रिय छन्। ठूलो संख्यामा नागरिक अझै सम्पर्कविहीन रहेकाले खोजी अभियानलाई थप प्रभावकारी र तीव्र बनाइएको प्राधिकरणले जनाएको छ। प्रभावित क्षेत्रमा अत्यावश्यक सामग्रीको पहुँच विस्तारसँगै उद्धार गरिएका नागरिकको व्यवस्थापन र राहत वितरणलाई समेत प्राथमिकतामा राखिएको छ।
