काठमाडौँ । अरनिको राजमार्गअन्तर्गतको सूर्यविनायक–धुलिखेल सडक विस्तार आयोजनाले उल्लेख्य प्रगति हासिल गरेको छ। कुल १५.८ किलोमिटर लामो आयोजनाअन्तर्गत दोस्रो खण्ड (साँगा–धुलिखेल) को भौतिक प्रगति ७३ प्रतिशत र पहिलो खण्ड (सूर्यविनायक–साँगा) को ५९ प्रतिशत पुगेको आयोजना प्रमुख विजय महतोले जानकारी दिए। प्रतिकूल मौसम, निर्माण सामग्रीको अभाव तथा स्थानीय अवरोधका बाबजुद कामलाई निरन्तर अघि बढाइएको उनले बताए। सरकारले यस आयोजनालाई राष्ट्रिय प्राथमिकतामा राखेकाले वर्षायाममा समेत निर्माण कार्य नरोकिएको र सम्पन्न कामको भुक्तानी समयमै गरिएको उनको भनाइ छ।
आयोजनाको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा साँगामा निर्माण गरिएको अन्डरपासलाई लिइएको छ। नेपालकै दोस्रो अन्डरपास भए पनि नेपाली इन्जिनियरको डिजाइन, नेपाली निर्माण कम्पनी र सडक विभागकै प्रत्यक्ष सुपरिवेक्षणमा निर्माण भएकाले यो स्वदेशी प्रविधि र जनशक्तिबाट बनेको पहिलो अन्डरपास बनेको आयोजनाको दाबी छ। कुल १ हजार ११० मिटर लम्बाइ, ६ मिटर उचाइ र १०.५ मिटर चौडाइ रहेको अन्डरपासमा पहिलो तहको कालोपत्र सम्पन्न भएपछि सवारी सञ्चालनसमेत सुरु भइसकेको छ। मुख्य संरचना तथा पहुँच सडकको करिब ९५ प्रतिशत काम सम्पन्न भएको छ भने वर्षा सकिएलगत्तै भित्तो काट्ने, पहिरो नियन्त्रण र जैविक इन्जिनियरिङका बाँकी काम अघि बढाइने जनाइएको छ।
आयोजनाअन्तर्गत हालसम्म साँगादेखि धुलिखेलसम्म झण्डै ५.५ किलोमिटर सडक कालोपत्र भइसकेको छ। त्यसमध्ये ३.२ किलोमिटर क्षेत्रमा ६ लेन र २.८ किलोमिटर क्षेत्रमा दुई लेन कालोपत्र गरिएको छ। यस्तै, सूर्यविनायक–जगाती खण्डको १.५ किलोमिटर सडक तथा साँगा अन्डरपास आसपासको एक किलोमिटर क्षेत्रमा पनि कालोपत्र सम्पन्न भएको छ। वर्षायाममा गरिएको कालोपत्र टिकाउ नहुने भएकाले हाल थप पिच गर्ने काम स्थगित गरिएको र वर्षा सकिएपछि पुनः सुरु गरिने आयोजनाले जनाएको छ। यसबीच कालोपत्रबाहेकका अन्य संरचनागत काम भने निरन्तर भइरहेको छ।
जगाती, महादेव खोला र बनेपाको पुण्यमाता खोलामा निर्माणाधीन तीन पुलको समग्र भौतिक प्रगति भने करिब १० प्रतिशत मात्रै पुगेको छ। विशेषगरी पुण्यमाता खोलाको पुल स्थानीय विवादका कारण झण्डै साढे दुई वर्ष रोकिएको थियो। स्थानीयको मागअनुसार डिजाइन परिमार्जन गरी अन्डरपास थपेपछि निर्माण कार्य पुनः सुरु भएको भए पनि गत वैशाखको बाढीले जग निर्माणमा क्षति पुर्याउँदा काम थप प्रभावित भएको आयोजना प्रमुख महतोले बताए। पुल निर्माणको हालको म्याद आगामी कात्तिक मसान्तसम्म भए पनि निर्धारित समयमा सम्पन्न हुन कठिन देखिएकाले म्याद थप गर्नुपर्ने अवस्था रहेको आयोजनाले जनाएको छ।
आयोजनामा ढिलाइ हुनुका कारणमा प्रारम्भिक चरणमा विद्युत्का पोल स्थानान्तरण, घरटहरा हटाउने, जग्गा प्राप्ति तथा बजेट अभाव प्रमुख रहे पनि पछिल्लो समय मध्यपूर्वमा उत्पन्न द्वन्द्वका कारण बिटुमिन अभाव र पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धिले पनि निर्माण प्रभावित भएको आयोजनाको भनाइ छ। महतोका अनुसार यही कारण करिब दुई महिना काम प्रभावित हुँदा असार मसान्तभित्र पहिलो तहको कालोपत्र सम्पन्न गर्ने लक्ष्य पूरा हुन सकेन। पहिलो खण्डको निर्माण २०८३ फागुन २९ गतेसम्म र दोस्रो खण्डको आगामी मंसिर २३ गतेसम्म सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। आगामी आर्थिक वर्षका लागि करिब ९५ करोड रुपैयाँ बजेट विनियोजन भइसकेको र सरकारले बजेट अभाव हुन नदिने प्रतिबद्धता जनाएको आयोजनाले जनाएको छ।
