By Dikendra
झापा । कमल गाउँपालिका-२, तोपगाछीमा पूर्ण खोप सुनिश्चितता तथा दिगोपनाका लागि घरधुरी सर्वेक्षण अभियान सुरु गरिएको छ। आज शनिबार, सार्वजनिक विदाको दिन, अस्पतालका चिकित्सक, स्वास्थ्यकर्मी, स्वयंसेवक, र टोल विकास संस्थाहरूको संयुक्त टोलीले नौ वटै टोलमा घरदैलो अभियान सञ्चालन गर्दै खोप मूल्यांकन कार्य सम्पन्न गरेको छ।
कमल गाउँपालिका अध्यक्ष हुकुम सिंह राईका अनुसार सर्वेक्षणपछि कुनै पनि बालबालिका खोप छुटेका छन् भने नियमित खोप केन्द्रमार्फत खोप उपलब्ध गराइनेछ। जब कमल-२ का सबै बालबालिकाले पूर्ण खोप प्राप्त गर्छन्, त्यसपछि यस वडालाई ‘पूर्ण खोप वडा’ घोषणा गरिनेछ। कमलका सात वटै वडा पूर्ण खोप वडा घोषित भएपछि, गाउँपालिकालाई ‘पूर्ण खोप पालिका’ घोषणा गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।
नेपाल सरकारले ‘सबैका लागि खोप, दिगो स्वास्थ्यको आधार’ भन्ने लक्ष्य लिएको भए पनि विभिन्न कारणले अझै केही बालबालिका खोपबाट वञ्चित छन्। गाउँस्तरमा स्वास्थ्यकर्मीहरू अभिभावकहरूसँग प्रत्यक्ष सम्पर्कमा जाँदा खोप छुट्नुका कारणहरू सामाजिक चेतनाको अभाव, पहुँचको समस्या र आर्थिक असहजता रहेको पाइएको छ।
कमल-२ वडा अध्यक्ष अशोक सुब्बाका अनुसार यो अभियानले समुदायका बालबालिकालाई १००% खोप सुनिश्चित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ। अभिभावकहरूसँग अन्तरक्रिया गर्दै खोपको महत्त्वबारे सचेतना जगाउने काम प्रभावकारी रूपमा अघि बढिरहेको छ।
घरधुरी सर्वेक्षण अभियानअन्तर्गत कमल-२ का ९ वटै टोलमा घरदैलो सर्वेक्षण सम्पन्न भई ५०० भन्दा बढी घरधुरीमा प्रत्यक्ष सम्पर्क भएको छ। १०० भन्दा बढी अभिभावकहरूसँग अन्तरक्रिया गरी खोपको महत्त्वबारे सचेतना जगाइएको छ। ५ जना खोप छुटेका बालबालिकाहरूको सूची तयार गरी मासिक खोप केन्द्रमार्फत खोप उपलब्ध गराइनेछ। स्थानीय टोल विकास संस्थाहरूको सक्रिय सहभागिताले समुदायस्तरमा खोप सुनिश्चितता र सचेतना अभिवृद्धि भएको छ।
कमल नगर अस्पतालका कार्यालय प्रमुख दीपक दाहालका अनुसार सर्वेक्षणमार्फत खोप छुट्नुका प्रमुख कारणहरू पत्ता लगाउने अवसर मिलेको छ। यसबाट आउने दिनमा खोप सुनिश्चितता अभियानलाई अझ प्रभावकारी बनाउन मद्दत पुग्नेछ। कमल नगर अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. फुलक चन्द्र लावतीका अनुसार स्वास्थ्यकर्मीहरू अभिभावकहरूसँग प्रत्यक्ष संवाद गरिरहेका छन्, जसका कारण धेरै नयाँ तथ्यहरू बाहिर आएका छन्।
स्थानीय अभिभावकहरूका अनुसार यसअघि खोप छुटेको छ कि छैन भन्ने थाहा थिएन, तर स्वास्थ्यकर्मीहरू घरमै आएर जानकारी दिएपछि खोपको महत्त्व बुझियो। पहिचान गरिएका बालबालिकाहरूलाई मासिक खोप केन्द्रमार्फत खोप उपलब्ध गराइनेछ। समुदायमा खोप अभियानलाई निरन्तरता दिन अभिभावकहरूलाई थप सचेत गराइनेछ। पूर्ण खोप सुनिश्चितता कार्यक्रमलाई स्थानीय नीति निर्माणमा समावेश गर्ने पहल गरिनेछ।
कमल गाउँपालिकाले स्वास्थ्य र शिक्षा क्षेत्रमा विशेष प्राथमिकता दिँदै विभिन्न नीति तथा कार्यक्रम अघि बढाइरहेको छ। यस अभियानमा वडा अध्यक्षदेखि टोल विकास संस्थासम्मको सक्रिय सहभागिता रहेको छ। गाउँपालिका अध्यक्ष हुकुम सिंह राईका अनुसार सर्वेक्षणबाट प्राप्त तथ्यांकलाई आधार मानेर आगामी दिनमा स्वास्थ्य नीतिहरूलाई अझ प्रभावकारी बनाउन पहल गरिनेछ। समुदायको सक्रिय सहभागिता नै यस्तो अभियान सफल पार्ने मुख्य आधार हो।
कमल-२ वडा अध्यक्ष अशोक सुब्बाले स्वास्थ्य सेवामा सुधार ल्याउन विविध योजनाहरू बनाइरहेको बताएका छन्। घरधुरी सर्वेक्षण अभियानले स्वास्थ्य क्षेत्र सुधार गर्ने दिशामा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउने उनको भनाइ छ।
नेपाल सरकारले पहिलेदेखि खोप अभियानलाई अनिवार्य रूपमा अघि बढाइरहे पनि पूर्ण खोप सुनिश्चितताको चुनौती अझै बाँकी छ। ग्रामीण क्षेत्रहरूमा जनचेतनाको अभाव, पहुँचको समस्या र आर्थिक असहजता जस्ता कारणले बालबालिकाहरू खोपबाट वञ्चित भइरहेका छन्।
यस्तो अवस्थामा, कमल-२ मा सञ्चालन गरिएको यो अभियान अन्य स्थानीय तहका लागि पनि उदाहरणीय बन्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
